علي الأحمدي الميانجي

21

اطلاعات و تحقيقات در اسلام (فارسى)

در تفسير آيه ، مطابق دو قولى كه در معناى حِذْر آمده دو نظريه اظهار شده است : 1 - امر به اينكه اسلحه هايتان را برداشته و عازم جبهه‌ها شويد . 2 - همواره بيدار و محتاط باشيد تا غافلگير نشويد . « 1 » استاد بزرگوار علّامه طباطبائى - رحمة اللَّه تعالى عليه - مىفرمايد : اين آيات - كه مؤمنين را به جهاد ترغيب و تشويق مىكند در زمانى نازل شد كه مسلمانان تحت فشار بسيار شديد مشركين بودند - مانند ذى المقدمه نسبت به آيات قبلى است . و گويا اين زمان در اوائل ( ربع دوم ) اقامت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در مدينه بوده كه عرب از هر طرف عليه مسلمانان هجوم آورده بودند تا نور خدا را خاموش ساخته و بنيان رفيع دين را ويران كنند و لذا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مرتباً با مشركين قريش و طاغوت‌هاى عرب درگير بوده ، جنگ مىكرد و به اطراف و اكناف جزيرة العرب لشكر مىفرستاد و پايه‌هاى دين را همواره در ميان مؤمنين استحكام بخشيده و بالا مىبرد . و منافقين هم كه در ميان مسلمانان بودند ، براى خود قوت و قدرتى داشتند ؛ در روز احد معلوم گرديد كه جمعيت آنان از نصف جمعيت مسلمانان خيلى كمتر نيست . و اينان همواره در مقابل كارهاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ايجاد مانع مىكرده و منتظر فرصت بودند ، كه ضربه بزنند و مؤمنين را - با توسل به انواع تبليغات و حيله‌ها - از رفتن به جنگ باز مىداشتند ، عده‌اى از مسلمانان هم كه قلبشان مريض بود ، به حرف آنان گوش داده و از گفتار آنها تبعيت مىكردند . و يهوديان نيز در اطراف ، فتنه‌انگيزى كرده و با مسلمانان مىجنگيدند . عرب مدينه هم نسبت به يهوديان احترام گذاشته و از ديرزمان براى آنان اهميت قائل بودند ، ولى يهوديان در ميان اعراب عليه مسلمانان و اسلام تبليغ مىكردند ، و براى از بين بردن ايمان خالص مسلمانان ، دروغ و شايعه ساخته و احاديث گمراه كننده‌اى جعل كرده و همچنين مشركان را عليه مسلمانان تشجيع مىنمودند . و گويا آيات قبلى ، كيد و مكر يهوديان را ابطال كرده و جلوى تبليغات آنها را مىگيرد و اين آيات كه از منافقين سخن مىگويد ، در حكم تكميل راهنمايى و ارشاد مسلمانان است و آنها را با اوضاع زمان حاضر خود آشنا مىكند تا صاحب بصيرت شوند و از مرضى كه در ضميرشان نفوذ كرده در امان بمانند از اين رو مىفرمايد : يا ايُّهَاالَّذينَ آمَنوُا خُذوُا حِذْرَكُمْ .

--> ( 1 ) - اين دو احتمال را اكثر مفسرين نقل كرده‌اند ، رجوع شود به تبيان ، ج 3 ، ص 253 ؛ مجمع البيان ، ج 3 ، ص 73 ؛ الميزان ، ج 4 ، ص 415 ، فخر رازى ، ج 10 ، ص 176 ؛ طبرى ، ج 5 ، ص 104 .